Πως βλέπουν τον Ψυχολόγο οι άλλοι, πως η οικογένεια του και πως είναι τελικά;

psychotherapy

 

Υπάρχουν κάτι εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο υποδεικνύοντας μια ιδιότητα ενός ανθρώπου όπου περιγράφεται εναλλακτικά πως την βλέπει ο ίδιος, πως οι γονείς του και πως οι διάφοροι φίλοι.  Συνήθως η απόκλιση μεταξύ των περιγραφών-εικόνων είναι μεγάλη και αυτό είναι που κάνει αστείο το συγκεκριμένο εικονογράφημα. 

Κάπως έτσι σκεφτόμουν ότι συμβαίνει και με τους ψυχολόγους . Από τη μια υπάρχει η εικόνα που έχει ο κόσμος για τον ψυχολόγο, από την άλλη η θεώρηση των γονιών του  και τέλος αυτό που κατά κάποιο τρόπο είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα. 

Ξεκινώντας από το πρώτο σενάριο που αφορά την οπτική των άλλων για τον ψυχολόγο κρίθηκε σκόπιμο να χωριστεί  σε τρεις περιπτώσεις. 

Πρώτη περίπτωση.

Είναι μια παρέα ανθρώπων που έχουν βγει έξω για φαγητό. Η παρέα απαρτίζεται από άτομα διαφόρων ηλικιών. Τρώνε καλαμπουρίζουν, μιλούνε για διάφορα ανάλαφρα θέματα μέχρι που η συζήτηση λαμβάνει κάποια στιγμή μια πιο σοβαρή διάσταση σχολιάζοντας για τους σύγχρονους ανθρώπους που έχουν αποξενωθεί. Εκφράζονται διάφορες γνώμες μέχρι που κάποιος θυμάται ότι υπάρχει και ένας ψυχολόγος στην παρέα. “Παιδιά έχουμε και τον ψυχολόγο εδώ, ας μας πει και ο Ψυχολόγος!”

Και τότε αναμένεται από πολλούς ο ψυχολόγος να εκφέρει την μία και πιο αντικειμενική άποψη με το ανάλογο επιστημονικό ύφος, που πιθανότατα να περιορίζεται σε δύο τρία τσιτάτα ή συμπεράσματα του τύπου “είναι… δεν είναι..” ή “ισχύει.. όχι δεν ισχύει”.

 

Δεύτερη περίπτωση.

Τυχαία γνωριμία με κάποιον που συναντάτε για πρώτη φορά και στην χρονική φάση των συστάσεων μαθαίνετε το επάγγελμα του που είναι Ψυχολόγος. Η κλασσική ατάκα που ξεστομίζεται (συνηθέστερα σε πιο νεαρές ηλικίες) είναι η εξής: “ Δηλαδή εσύ τώρα μπορείς να με ψυχολογήσεις;”  Είναι σαν ο ερωτώμενος να προσπαθεί να τεστάρει τον Ψυχολόγο κατά πόσο είναι original Ψυχολόγος και αυτό θα το διαπιστώσει μέσα από τις απαντήσεις του που προσδοκά να του χαρίσουν άμεσες και έγκυρες πληροφορίες για τον εαυτό του, για το τι του αρέσει, τι όχι , τι ελαττώματα έχει ή ακόμη και για το τι σκέψεις κάνει εκείνη τη στιγμή. Στην περίπτωση αυτή αποδίδονται μαντικές ικανότητες στον ψυχολόγο, έως και μαγικές. 

 

Τρίτη περίπτωση.

Αν ο Ψυχολόγος έχει δικά του παιδιά και συχνάζει αναπόφευκτα σε παιδκές χαρές, παιδότοπους και παιδικά πάρτυ την πάτησε! Οι κινήσεις του παρακολουθούνται και μελετώνται ενδελεχώς για να διαπιστωθεί επιτέλους πως φέρεται ένας ψυχολόγος στα παιδιά του!

Εκείνα λογικά θα πρέπει να είναι πολύ ευγενικά με τους γονείς τους και όταν αποχωρούν από ένα πάρτυ για παράδειγμα θα έχουν μάθει να διαχειρίζονται τα συναισθήματα απογοήτευσης, θα τρέχουν πρόθυμα να βάλουν μόνα τους παππούτσια, μπουφάν και όλη η οικογένεια θα αποχωρεί με αγκαλιές, φιλιά και πολλά γέλια. 

Περνώντας στο σενάριο τώρα που αφορά την αντιμετώπιση των γονιών προς το παιδί τους που έγινε ψυχολόγος παρατηρείται μια  ευρεία γκάμα διατυπώσεων αλλά για λόγους οικονομίας συνοψίζονται σε μερικές φράσεις όπως τις μοιράστηκαν μαζί μου μερικοί συνάδελφοι.

“ Τόσο κόσμο βοηθάς την μάνα σου δεν μπορείς να την βοηθήσεις;”

“Σε περιμένουμε να έρθεις στο οικογενειακό συμβούλιο, εσύ θα ξέρεις πως να βρούμε λύση”.

“Σε σένα τα λέω που να τα πω; Ψυχολόγος είσαι!”

“Ψυχολόγος είσαι πως μιλάς έτσι;”

 “ Εκεί που σπούδασες τέτοιες αρλούμπες σας μαθαίνουν;” ( εδώ είναι η περίπτωση που η γνώμη του Ψυχολόγου δεν είναι αρεστή ή αυτή που θα ήθελε ο γονιός να ακούσει).

Ένα πρώτο συμπέρασμα είναι ότι η στάση των γονιών ενός ψυχολόγου χαρακτηρίζεται από αμφιθυμία. Η χρήση του όρου Ψυχολόγος μέσα στην οικογένεια πάει και έρχεται ανάλογα με το τι σκοπό χρειάζεται κάθε φορά να εξυπηρετήσει. Να πάρει κάποιος βοήθεια, να απαιτήσει βοήθεια, να εκφράσει την δυσαρέσκεια του, να αμφισβητήσει,να συγχωρεθεί. Σίγουρα το πλέγμα σχέσεων που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του παιδιού-Ψυχολόγου και των  γονιών του συμβάλλει σημαντικά στον βαθμό παρέμβασης που πράττουν εκείνοι προς αυτό. Όσο λιγότερη είναι η οριοθέτηση μέσα στην οικογένεια τόσο αυξάνεται η εισροή παρόμοιων σχολίων με τα παραπάνω.

Ας δούμε λοιπόν τώρα τι είναι πιο κοντά σε έναν ψυχολόγο μιλώντας βέβαια γενικά αλλά και από την δική μου αναπόφευκτα σκοπιά αφού και σε αυτό το επάγγελμα όπως και σε όλα τα άλλα οι διαφορές είναι δεδομένες ως απόρροια της ξεχωριστής προσωπικότητας, κουλτούρας και μάθησης του καθενός.

Καταρχήν ο Ψυχολόγος είναι ένας άνθρωπος με όλη την γκάμα συναισθημάτων και σίγουρα δεν είναι ένας άνθρωπος που δεν αγχώνεται, δεν φοβάται και στον πόνο δεν λυγίζει. Αν συναντήσετε κάποιον τέτοιο που μοιάζει περισσότερο με ρομπότ παρά με ανθρώπινο ον απομακρυνθείτε. Από την άλλη όμως ο Ψυχολόγος βρίσκεται σε μια συνεχή διαδικασία μάθησης και έρευνας του ανθρώπου, όπου για να μπορεί να τη συνεχίσει χρειάζεται να αποδέχεται όλα τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές, επιτρέποντας τα να συμβαίνουν. Με αυτό τον τρόπο αναστοχαστικά τα παρατηρεί, τα διερευνά,  ανακαλύπτει το νόημα ή αν δεν ανακαλύπτει τίποτα στρέφει αλλού το βλέμμα παρατήρησης. Κάπως έτσι μέσα από μια τέτοια διαδικασία συμπαρασύρει και τον άνθρωπο που του ζητά βοήθεια χωρίς όμως να τον βλέπει καθόλου ως ένα αβοήθητο πλάσμα αλλά ως κάποιον που είναι ικανότατος να μπει και αυτός στο πεδίο παρατήρησης της ζωής του και να ανακαλύψει χρήσιμα πράγματα για τον εαυτό του ή για τους άλλους. 

Ο Ψυχολόγος με άλλα λόγια  δεν είναι κάποιος που τα ξέρει όλα και έχει έτοιμες τις απαντήσεις αλλά είναι εκείνος που διερευνά με τις κατάλληλες ερωτήσεις τον άνθρωπο που έχει απέναντι του και με την συνεργασία του φέρνει πληροφορίες στην επιφάνεια, ξετρυπώνει κρυμμένες δυνάμεις. Μαθαίνοντας περισσότερα για τον πελάτη μέσα σπό την ψυχοθεραπευτική διαδικασία μαθαίνει παράλληλα και ο θεραπευτής. Πρόκειται για μια άκρως ενδιαφέρουσα αλληλεπιδραστική σχέση που αφήνει πίσω της κατάθεση ψυχής, συναισθήματα, γνώση ενώ έχει μπροστά της ελπίδα, νόημα, εμπιστοσύνη, συμφιλίωση, ανακούφιση, αποδοχή. 

Αν είστε σε διαδικασία εύρεσης ψυχολόγου ή βλέπετε ήδη κάποιον δεν γίνεται να μην κάνετε κάποιες σκέψεις σχετικά με τον άνθρωπο Ψυχολόγο, πως είναι, τι σκέφτεται, πόσο καλά τα καταφέρνει στην ζωή του. Μερικοί θεωρούν ότι ένας καλός Ψυχολόγος θα έχει λύσει όλα τα προβλήματα στη ζωή του ή θα τα λύνει άμεσα μόλις προκύπτουν ή ότι  πιθανότατα θα βρίσκεται σε μια απόλυτη αρμονία με τον εαυτό του και θα έχει μια σοφή και ψύχραιμη αντιμετώπιση των πάντων. Αυτό ωστόσο σαν σκέψη ούτε είναι ρεαλιστική αλλά ούτε και σας βοηθά καθότι βάζοντας τον Ψυχολόγο σε ένα βάθρο επιιτυχούς αυτοπραγμάτωσης καθιστά εσάς περισσότερο αποδυναμωμένους καλλιεργώντας ψευδώς την πεποίθηση ότι εκείνος έχει φτάσει κάπου ψηλά ενώ εσείς απέχετε πολύ από αυτό το σημείο. 

Θα ήταν προτιμότερο πριν επισκεφθείτε έναν Ψυχολόγο να στρέψετε την προσοχή σας σε άλλα πιο ουσιαστικά πράγματα όπως την επιβεβαίωση ότι πρόκειται για Ψυχολόγο με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, με κλινική εμπειρία, με κάποιο αναγνωρισμένο πρόγραμμα πιστοποιημένης εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία ή μεταπτυχιακό και έπειτα να είστε εσείς και μόνο εσείς που θα κρίνετε μετά την πρώτη σας συνάντηση εαν αυτός είναι ένας καλός Ψυχολόγος για εσάς ή όχι. 

Περνώντας το κατώφλι του γραφείου ενός Ψυχολόγου χρειάζεται πάνω από όλα να νιώθετε ότι είστε αποδεκτοί με ότι βάρος και να κουβαλάτε ώστε να μειωθεί αυτό στο μισό. Δεν θα κριθείτε σε καμία περίπτωση ούτε για την ηθική σας ούτε για τις πράξεις σας. Το αίσθημα εμπιστοσύνης όμως δεν κατακτιέται  από όλους από την πρώτη συνεδρία καθώς ο φόβος να εκμυστηρευτεί ο πελάτης ενδόμυχες σκέψεις του υπάρχει εύλογα και είναι φυσιολογικός λόγω της μη εξοικείωσης αρχικά με την διαδικασία και με τον θεραπευτή. Όσο πιο γρήγορα όμως νιώσετε αυτή την εξοικίωση και την εμπιστοσύνη τόσο πιο σημαντικό και ωφέλιμο θα είναι για την εξέλιξη της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας.