Τι είναι πρόβλημα στον ύπνο των μωρών και τι είναι φυσιολογικό

sleep

 

Οι περισσότεροι νέοι γονείς παραπονιούνται ότι δεν κοιμούνται και είναι πολύ κουρασμένοι. Ανησυχούν ότι τα παιδιά τους μπορεί να εμφανίζουν διαταραχές ύπνου και ότι αυτό που ζούνε δεν μοιάζει να είναι φυσιολογικό.

Μεγάλο μέρος ευθύνης αυτής της γονεϊκής αγωνίας σχετικά με τον ύπνο των παιδιών αποδίδεται στην κουλτούρα που έχει δημιουργηθεί μέσα στην οποία οι γονείς ‘μαθαίνουν΄να ανησυχούν για τον μη επαρκή ύπνο συνδέοντας τον με σοβαρές συνέπειες για την υγεία του παιδιού. Άλλο πρόβλημα για τους σύγχρονεις γονείς θεωρείται η μικρή ή ανύπαρκτη εμπειρία-γνώση τους για το τι είναι φυσιολογικό στον ύπνο των παιδιών.

Απλά και μόνο λαμβάνοντας ενημέρωση για το τι εστί φυιολογικός ύπνος των μωρών μπορεί να κατευνάσει τις ανησυχίες και το άγχος των γονιών και να οδηγήσει σε πιο ήρεμες και χαρούμενες στιγμές ολόκληρη την οικογένεια.

Οπότε τι είναι είναι φυσιολογικό;

Το παρακάτω άρθρο έχει γραφτεί από την Kathleen Kendall-Tackett και τους συνεργάτες της και βασίζεται σε έγκυρες βιβλιογραφικές πηγές με ενδελεχή έρευνα γύρω από τον ύπνο των παιδιών.

 

 

“ Το παιδί μου ξυπνάει κάθε μία ώρα νύχτα μέρα για να φάει”.
Είτε πρόκειται για ξύπνημα κάθε μια ώρα ή κάθε δύο ή τρεις οι γονείς συνιθίζουν να ανησυχούν για τα συχνά ξυπνήματα του νεογνού που αναζητά να φάει. Η ανησυχία ενισχύεται το βράδυ καθώς η δυτική κουλτούρα  επιτάσει για τον ύπνο να είναι συνεχόμενος όλο ή σχεδόν όλο το βράδυ. Ωστόσο βιολογικά αυτό δεν ισχύει ειδικά για τα θηλάζοντα μωρά.

Μετά τη γέννηση του, το στομάχι του μωρού μπορεί να δεχτεί γάλα όσο μια κουταλιά σε κάθε γεύμα πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να σιτίζεται συχνά για να καλύπτει τις ανάγκες του σε ενέργεια ανάλογες αυτής της σημαντικής περιόδου ανάπτυξης. Αν και το στομάχι τους μεγαλώνει σχετικά γρήγορα, το περιεχόμενο λίπους και πρωτεϊνης στο μητρικό γάλα είναι χαμηλότερο συγκριτικά με άλλα θηλαστικά με συνέπεια τα νεογνά να χρειάζονται να ξυπνάνε συχνά καταλήγοντας έτσι σε περισσότερες αφυπνίσεις στη διάρκεια της νύχτας (Ball 2003. Ball 2009).
Το ανθρώπινο μητρικό γάλα είναι ειδικά σχεδιασμένο για τα νεογνά που χρειάζονται να τρώνε όποτε το επιθυμούν μέρα νύχτα και είναι το πιο εύπεπτο.
Το ξένο γάλα φτιάχνεται από άλλο είδος-την αγελάδα- και έχει περισσότερα λιπαρά αλλά και έναν μεγάλο αριθμό προσθετικών που δυσκολεύουν και κάνουν πιο αργή την πέψη. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο των μωρών καταλήγοντας σε αφύσικα βαθύ ύπνο του νεογνού (μένει περισσότερο στο στάδιο 3-4 του ύπνου: Bute, Jensen, Moon, Glaze & Frost JR.,1992). Το στάδιο 3-4 του ύπνου είναι εκείνο που μια αφύπνιση γίνεται πιο δύσκολα ωστόσο μεγάλα χρονικα΄διαστήματα στο στάδιο 3-4 ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ικανότητα του μωρού να διατηρεί επαρκή ποσότητα οξυγόνου.
Και πάλι, η χορήγηση ξένου γάλακτος με μπουκάλι δεν εγγυάται περισσότερο ύπνο και ξεκούραση στους γονείς (Doan, Gardiner, Gay & Lee, 2007. Kendall Tackett, Cong & Hale, 2011).

Καλό είναι να γνωρίζουν οι γονείς ότι ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο σιτίζεται ένα παιδί κάποια μωρά ξυπνάνε συχνά στη διάρκεια της νύχτας (Weinraub, Bender, Friedman, Susman, Knoke, Bradley, et al., 2012). Oι νυχτερινές αφυπνίσεις είναι μια φυσιολογική βιολογικά κατάσταση.

Οι θηλάζουσες μητέρες μπορεί να ξυπνάνε πιο συχνά αλλά αναφέρουν μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου συνολικά. Για παράδειγμα, σε μια μελέτη 6.410 μητέρων που είχαν παιδιά από 0 έως 1 έτους, οι μητέρες που θηλάζανε αποκλειστικά ανέφεραν περισσότερα ξυπνήματα αλλά και περισσότερη συνολική διάρκεια ύπνου συγκριτικά με μητέρες που δίνανε μπουκάλι ή κάνανε μικτή διατροφή (Kendall-Tackett et. al., 2011). Oι αποκλειστικά θηλάζουσες μητέρες ανέφεραν λιγότερη κούραση στη διάρκεια της ημέρας, περισσότερη ενέργεια, λιγότερο θυμό και ευερεθιστότητα καθώς και λιγότερα καταθλιπτικά συμπτώματα. Εχει ενδιαφέρον ακόμη ότι μητέρες που ακολουθούσαν μικτή διατροφή ανέφεραν επίσης λιγότερες ώρες ύπνου χωρίς να διαφέρουν δηλαδή από εκείνες που δίνανε μπουκάλι. Αυτό είναι σημαντικό ως εύρημα καθώς οι καινούριες μαμάδες πιέζονται να δώσουν συμπλήρωμα με την δικαιολογία ότι θα ξεκουραστούν. Τα αποτελέσματα αυτά είναι σε απόλυτη συμφωνία με τα ευρήματα άλλης έρευνας που διεξήχθη από τους Doan et al. (2007) οι οποίοι κατέληξαν στο ότι η μικτή διατροφή συνδέεται με λιγότερες ώρες ύπνου και όχι το αντίθετο.

Τα βραδυνά ξυπνήματα συνεχίζουν να είναι συχνά όσο το θηλάζων μωρό αναπτύσσεται. Σε μια μελέτη που συμπεριλάμβανε θηλάζοντα μωρά δύο έτους τα ξυπνήματα την νύχτα συνέχιζαν στη διάρκεια του δεύτερου χρόνου ζωής. Αυτό το μοτίβο ύπνου με τις συχνές νυχτερινές αφυπνίσεις παρατηρείται πιο συχνά σε κουλτούρες όπου η συγκοίμηση με το μωρό (co-sleeping) και ο μακροχρόνιος θηλασμός είναι συνήθεις πρακτικές (Elias, Nicolson, Bora & Johnston, 1986).
Τα βραδυνά ξυπνήματα προστατεύουν τα νεογνά.

 

Οι βραδυνές αφυπνίσεις αναφέρονται ως πιο συχνές σε βρέφη που κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι με τους γονείς τους ωστόσο οι αφυπνίσεις αυτές και ο κοινός ύπνος (όταν γίνεται με ασφάλεια) μπορούν να προστατέψουν τα μωρά από SIDS -Σύνδρομο Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου. Η κρίσιμη περίοδος για SIDS θεωρείται από τη γέννα εως τον 8ο μήνα (κύρια στους 2 με 3 μήνες) και οι νυχτερινές αφυπνίσεις αποτελούν κατα κάποιο τρόπο ένα προστατευτικό μηχανισμό. Τα μωρά των οποίων μοναδική πηγή θρέψης είναι το μητρικό γάλα ξυπνάνε συχνά για να θηλάσουν, κάτι που είναι σημαντικό για τη σχέση του θηλασμού ώστε να συνεχίσει (Ball 2009).
“Το παιδί μου κοιμόταν το βράδυ και ξαφνικά αυτό άλλαξε”.

 

Φανταστείτε ότι ξυπνάτε συχνά για να θηλάσετε το μωρό σας αλλά όσο ο καιρός περνά συνειδητοποιείτε ότι κοιμάστε όλο και μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Ώρες συνεχόμενου ύπνου! Είναι καταπληκτικό και φυσικά το απολαμβάνετε. Και τότε ξαφνικά όσο γρήγορα αυτό συνέβη τόσο γρήγορα εξαφανίστηκε. Το αξιολάτρευτο μωρό σας που κοιμόταν σχεδόν όλη τη νύχτα ξαφνικά άρχισε και πάλι να ξυπνάει. Αυτή η εμπειρία που είναι μια πραγματικότητα για αρκετές οικογένειες μπορεί να προκαλέσει εύλογα εκνευρισμό και απογοήτευση και να συνοδεύεται από σκέψεις ότι κάτι κάνατε λάθος ή ότι κάτι άλλο πρέπει να γίνει τώρα ώστε να κερδηθεί και πάλι ο συνεχόμενος βραδυνός ύπνος.

Ακούστε προσεκτικά! Εσείς δεν κάνατε τίποτα που να φταίει. Η επιστροφή σε νυχτερινές αφυπνίσεις μετά από περιόδους συνεχόμενου βραδυνού ύπνου είναι απολύτως φυσιολογική. Πολλών παιδιών ο ύπνος θα κάνει κύκλο για ένα διάστημα. Ερευνητές μάλιστα παρατηρώντας διάφορες καταστάσεις ύπνου ανακάλυψαν ότι συχνα μεταξύ των 6 και 12 μηνών βρέφη που ενώ είχα νωρίτερα κατακτήσει μια ρουτίνα το βράδυ με αρκετές ώρες συνεχόμενου ύπνου ξαφνικά άρχισαν να ξυπνάνε συχνά (Scher, 1991, 2001). Σε μια μακρόχρονη μελέτη που εξέταζε τον ύπνο των παιδιών από την ηλικία των τριών μηνών μέχρι και τους 42 μήνες βρέθηκε ότι δεν υπήρχε καμία σταθερότητα στα νυχτερινά ξυπνήματα ή ακόμη και στη διάρκεια του ύπνου σε όλη αυτή την χρονική περίοδο (Scher, Epstein & Tirosh, 2004).
Τι προκαλεί την αλλαγή αυτή στον ύπνο;

 

Υπάρχει πιθανότατα μια ποικιλία αιτιών μοναδική για το κάθε παιδί. Για κάποια παιδιά μπορεί να είναι ένα άλμα ανάπτυξης ή τα δόντια για άλλα μια περίοδος που είναι πιο αναστατωμένα ή βιώνουν το άγχος αποχωρισμού. Πρόσφατα μια μελέτη βρήκε ότι τα μωρά ξυπνούν πιο συχνά όταν αρχίζουν να μπουσουλάνε. Για κάποια επίσης παιδιά μπορεί να μη βρούμε ποτέ τον πραγματικό λόγο. Ωστόσο όσο τα μωρά μεγαλώνουν και το κάθε ένα αποκτά προοδευτικά κιρκάδιο ρυθμό θα περνούν μέσα από τέτοιους κύκλους ύπνου που κάποιοι γονείς θα τους βιώνουν πιο ομαλά από άλλους. Είναι σημαντικό πάντως οι γονείς να γνωρίζουν την φυσιολογικότητα αυτών των αλλαγών όσο και αν είναι κουραστικές και επιφέρουν ένταση. Γνωρίζοντας όμως την φύση αυτών των αλλαγών προσδοκάται καλύτερη προετοιμασία από την μεριά των γονιών, αποδοχή ή τουλάχιστον να αποφεύγεται το επιπλέον άγχος στην επανεμφανιση των νυχτερινών ξυπνημάτων.

 

 

 

Το παιδί μου ξυπνάει στις 2πμ και  παραμένει ξύπνιο για μία ή και δύο ώρες.”
Μια μητέρα θυμάται πολύ καλά την πρώτη φορά που η κόρη της το είχε κάνει αυτό. Περίπου στους 14 μήνες ξύπνησε η μικρή στην μέση της νύχτας και δεν φαινόταν έτοιμη ή ικανή να ξανακοιμηθεί μένοντας έτσι για 2 ώρες περίπου παρόλες  τις προσπάθειες που έκαναν οι δικοί της για να την πάρει πάλι ο ύπνος. Αυτό συνεχίστηκε τακτικά για τους επόμενους μήνες και μια μέρα ξαφνικά έτσι όπως ξεκίνησε έτσι σταμάτησε χωρίς να επανεμφανιστεί τον επόμενο χρόνο.

Η εξήγηση για αυτό είναι σχετικά άγνωστη αν και οι ερευνήτες συνεχίζουν να εξετάζουν βασικές διεργασίες της φυσιολογίας του ύπνου- αυτό που γνωρίζουμε ωστόσο είναι ότι τέτοιες καταστάσεις στον ύπνο απαντώνται σε αρκετά παιδιά μέχρι και την ηλικία περίπου των 3 χρόνων (Weinreub, Bender, Friedman, Susman, Knoke, Bradley et al., 2012). Πολλές φορές τα ξυπνήματα είναι σύντομα και το παιδί μπορεί να ξανακοιμηθεί εύκολα. Άλλες φορές η επαναφορά σε κατάσταση ύπνου είναι πιο χρονοβόρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν σημαίνει ότι το παιδί σας παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα με το ύπνο. Πιο συχνά νυχτερινά ξυπνήματα με φωνές, κλάμματα παρατηρούνται γύρω στους 6 μήνες και μετά ξανά κοντά στα δύο χρόνια. Τα ξυπνήματα αυτά είναι μία από τις πολλές εκδηλώσεις συμπεριφοράς του παιδιού που οφείλονται σε άγχος αποχωρισμού -μια φυσιολογική δηλαδή συμπεριφορά ως αποτέλεσμα της ανακάλυψης από τα παιδιά ότι είναι ξεχωριστές υπάρξεις από τους φροντιστές τους (for a review see Middlemiss, 2004).

Μερικοί διαφωνούν και ισχυρίζονται ότι τα νυχτερινά ξυπνήματα των παιδιών υποδεικνύουν διαταραχή ύπνου αλλά αυτές οι απόψεις βασίζονται σε κριτήρια που δεν φανερώνουν την πραγματική κατάσταση σχετικά με τον παιδικό ύπνο. Μερικές ακόμα μελέτες βρήκαν ότι τα νυχτερινά ξυπνήματα είναι σχετικά συχνά σε ηλικίες 12 με 24 μήνες ( Richman, 1981, Goodlin-Jones, Burnham, Gaylor, & Anders 2001, Scher, 2000, Weinraub et al., 2013).
‘Ετσι, οι αντιλήψεις του γονιού σχετικά με το τι αποτελεί πρόβλημα στο ύπνο επηρεάζονται εύλογα από τις προσδοκίες τους για έναν συνεχή καλό ύπνο του μωρού αλλά και από την επίδραση που έχει η συχνή νυχτερινή αφύπνιση στην ποιότητα του δικού τους ύπνου και στην λειτουργικότητα τους στη διάρκεια της ημέρας. Παρότι οι αλλαγές στη ρουτίνα ύπνου των παιδιών μπορεί να είναι ενοχλητικές και να προκαλούν έκνευρισμό εμφανίζονται ως φυσιολογικές μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο σχέσης γονιών-παιδιού. Όταν αντίθετα αντιμετωπίζονται ως προβληματικές τότε οι γονείς βιώνουν περισσότερο άγχος και ανησυχία (Middlemis, 2004). Όπως έχουμε μάθει από πολλούς γονείς η κατανόηση ότι αυτά τα βραδυνά ξυπνήματα είναι φυσιολογικά τους δίνει ανακούφιση και αντοχή για πολύ καιρό ακόμα.
“Το παιδί μου δεν πάει για ύπνο
πριν τις 10μμ.”
Είναι αρκετά συχνό σε δυτικές κοινωνίες να θεωρείται ότι τα μωρά και τα μικρά παιδιά θα πρέπει να είναι στο κρεβάτι αρκετά νωρίς για παράδειγμα γύρω στις 7μμ προκειμένου να αναπτύξουν καλές συνήθειες ύπνου. Δυστυχώς αυτό δεν είναι ρεαλιστικό σε αρκετές οικογένειες και δεν συμβαίνει όχι επειδή οι γονείς δεν φροντίζουν να πάνε έγκαιρα τα παιδιά τους για ύπνο αλλά επειδή κάποια παιδιά έχουν διαφορετικό κιρκάδιο ρυθμό ή γιατί ένα πιο αργό στην ώρα πρόγραμμα ύπνου μπορεί να ταιριάζει καλύτερα στην δική τους οικογένεια. Κάποια παιδιά μάλιστα θα συνεχίσουν αυτό το στυλ ύπνου και στα χρόνια αργότερα.

Διαπολιτισμικά στοιχεία που έρχονται από μελέτες σχετικά με την ώρα που πάνε για ύπνο τα βρέφη και τα μεγαλύτερα παιδιά δείχνουν ότι στην Ασία πηγαίνουν συνήθως πιο αργά( Mindell, Sadeh, Wiegand, How, & Gog, 2010). Aπό την άλλη ο μέσος χρόνος που βρέθηκε να πηγαίνουν για ύπνο τα παιδιά σε Καυκάσιες χώρες είναι 8.42μμ. Στις χώρες της Ασίας υπολογίζεται μια ώρα ολόκληρη μετά ( με μέσο όρο 9.44μμ) και με την πιο αργή ώρα ύπνου να παρατηρείται στο Χονγκ Κογκ 10.17μμ. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ώρα έγερσης από το κρεβάτι το πρωί είναι επίσης πιο αργά σε αυτές τις χώρες. Ταυτόχρονα, ένα άλλο συμπέρασμα που βγήκε από αυτές τις μελέτες ήταν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών στις Ασιάτικες χώρες κοιμούνται μαζι με τους γονείς τους στο ίδιο κρεβάτι. Έτσι ίσως εξηγείται το ότι τα παιδιά ως φυσικό επακόλουθο της συγκοίμησης υιοθετούν το ωράριο ύπνου των γονιών τους.

Αυτό που θα πρέπει να θυμάστε είναι ότι το να πηγαίνει πιο αργά ένα παιδί για ύπνο δεν είναι από μόνο του πρόβλημα. Εαν όμως αρχίζει να γίνεται πρόβλημα για την οικογένεια δεδομένου του προγράμματος που έχουν τότε ίσως οι γονείς χρειαστεί να αλλάξουν και να εφαρμόσουν μια νέα ρουτίνα ύπνου ( Midell, Tellofski, Weigand & Kurtz , 2009). Μπορούν να ξεκινήσουν σιγά σιγά να γίνεται πιο νωρίς η ρουτίνα ύπνου που προοδευτικά θα οδηγήσει σε μια πιο έγκαιρη ώρα που θα κοιμηθεί το παιδί (Richman, 1981).
“Το παιδί μου κοιμάται λιγότερο (ή περισσότερο) από τις προτεινόμενες οδηγίες ανεξάρτητα από το τι κάνω εγώ”.

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν δει τις κατευθυντήριες οδηγίες ύπνου, πόσο ύπνο χρειάζονται δηλαδή τα παιδιά στα διάφορα στάδια ανάπτυξης τους. Οι γονείς ενημερώνονται ότι τα νεογνά θα πρέπει να κοιμούνται περίπου 16 με 18 ώρες, στην ηλικία έπειτα των 2 χρόνων ο συνολικός χρόνος ύπνου προτείνεται στις 13 ώρες κοκ. Όταν οι ερευνητές εξετάζουν ερωτήσεις όπως πόσο χρόνο πρέπει να κοιμούνται τα μωρά και τα παιδιά και ποιες είναι οι σωστές οδηγίες οι δοθείσες απαντήσεις δεν είναι ξεκάθαρες και συχνά βασίζονται στη διερεύνηση του πόσο κοιμούνται τα παιδιά σε διαφορετικές ώρες στην ιστορία (Matricciani, Οlds, Blunden, Rigney & Williams, 2012).

Ως γονείς είναι βασικό να γνωρίζουμε ότι πρόκειται για οδηγίες-συστάσεις. Το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και οι οδηγίες μπορεί να μην ταιριάζουν σε όλα ατα παιδιά. Κάποια θα χρειάζονται περισσότερο ύπνο και κάποια λιγότερο. Εαν ένα παιδί κοιμάται πραγματικά λίγες ώρες συνολικά θα δείχνει σημάδια για αυτό. Τέτοια σημάδια ανεπαρκούς ύπνου είναι να δείχνει υποτονικό, σα να ζαλίζεται, να τρίβει τα μάτια, να δυσκολεύεται να εστιάσει σε ανθρώπους ή στο παιχνίδι, να γίνεται υπερβολικά ενεργητικό αργά τη νύχτα και αντιστροφα να δυσκολεύεται πολύ να ξυπνήσει το πρωί.
Εστιάζοντας λοιπον την προσοχή σας στη συμπεριφορά του παιδιού θα είστε σε θέση να συμπεραίνετε εαν το παιδί σας πραγματικά στερείται ώρες ύπνου ανεξάρτητα από τον ακριβή αριθμό ωρών που κοιμάται.
“Tο παιδί ακόμα κοιμάται στο κρεβάτι μας”.

 

Πολλοί γονείς που κοιμούνται με τα παιδιά τους στο ίδιο κρεβάτι γίνονται δέκτες σχολίων όπως “το παιδί δεν θα φύγει ποτέ από το κρεβάτι σας εαν δεν το κάνετε εσείς” ή “ πως είναι η σεξουαλική σας ζωή;” κ.α. Οι γονείς μετά από τέτοια σχόλια αρχίζουν να αναρωτιούνται εαν κάνουν το σωστό για τα παιδιά τους ή αν θα καταλήξουν με έναν 16χρονο γιο ή κόρη που θα συνεχίζει να θέλει να κοιμάται στο κρεβάτι τους.

Η ηλικία όπου τα παιδιά είναι έτοιμα να πάνε στο δικό τους δωμάτιο ποικίλει σημαντικά ενώ ο κοινός ύπνος είναι συχνή πρακτική σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα ποσοστά ότι της συγκοίμησης στις Σκανδιναβικές και στις Ασιάτικες χώρες είναι πολύ πιο υψηλά συγριτικά με τις ΗΠΑ ή τον Καναδά (Midell, Sadeh, Wiegand, How,& Goh, 2010, Nelson & Taylor, 2001, Wales-Nystrom, 2005).

Γονείς που ερωτήθηκαν σε μια μελέτη σχετικά με την ηλικία που το παιδί τους μετέβη στο δικό του δωμάτιο για πρώτη φορά ανέφεραν ηλικίες που κυμαίνονταν από 18 μηνών η μικρότερη έως και 10 χρόνια η μεγαλύτερη.

Μερικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ηλικία που θα γίνει αυτή η μετάβαση είναι οι εξής: Η ύπαρξη αδερφού-ής στο άλλο παιδικό δωμάτιο (έτσι δίνεται η ευκαιρία συγκατοίκησης), η παρουσία νεογέννητου στην οικογένεια και στο ίδιο δωμάτιο (απαιτεί ται περισσότερη προσοχή στο μωρό ενώ μπορεί να παρενοχλείται ο ύπνος του μεγαλύτερου παιδιού ) οι εξατομικευμένες ανάγκες του παιδιού. Η κάθε οικογένεια θα χρειαστεί λοιπόν να λάβει υπόψη τους παράγοντες εκείνους που μπορούν να συσχετίζονται και να επιδρούν στο κάθε παιδί χωριστά.

Η έρευνα που έχει γίνει σε παρατεταμένη χρονικά συγκοίμηση δεν έχει βρει κάποια αρνητική επίπτωση κοινωνικά, γνωστικά, συναισθηματικά σε αυτά τα παιδιά που κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι με τους γονείς τους συγκριτικά με εκείνα που μεταφέρθηκαν στο δικό τους δωμάτιο από τη νεογνική ηλικία. (Abel, Park, Tipene-Leach, Finau & Lennan, 2001, Barajas, Martin, Brooks-Gunn & Hale, 2011; Keller & Goldberg, 2004; Okami, Weisner & Olmstead, 2002).

Ένα άλλο θέμα που προκύπτει σχετικά με την συγκοίμηση είναι η σχέση του ζευγαριού κατα πόσο επηρεάζεται. Νέα έρευνα σχετική με το θέμα καταλήγει στην μη συσχέτιση μεταξύ συγκοίμησης και αρνητικής επίδρασης στην συζυγική σχέση όταν η απόφαση της συγκοίμησης έγινε συνειδητά από το ζευγάρι (Mesmer, Miller & Yu, 2012).
“Το παιδί μου κοιμάται το βράδυ μόνο με θηλασμό”.

 

Πολλοί γονείς τους πρώτους μήνες γνωρίζουν πόσο εύκολα ένα νεογνό κοιμάται πανω στο στήθος θηλάζοντας. Σε αυτή τη φάση λοιπόν οι περισσότεροι γονείς δίνουν ελάχιστη σημασία σε αυτή τη συμπεριφορά των μωρών, δεν συμβαίνει ωστόσο το ίδιο όταν τα μωράκια τους αρχίζουν να μεγαλώνουν. Η ανησυχία μεγαλώνει όταν συγγενείς και φίλοι αρχίζουν σχόλια όπως “δεν θα μάθει να κοιμάται ποτέ μόνο του και ότι του κάνεις κακό”. Από την άλλη κάποιοι “ειδικοί μελετητές του ύπνου” (η συγγραφέας βάζει σε εισαγωγικά τον τίτλο τους) θα προτείνουν να μην επιτρέπεται στο μωρό να κοιμάται πάνω στο στήθος με το φόβο ότι θα δημιουργηθεί μια “κακιά συνήθεια” (Meltzer &Mindell, 2006 ). Αντ’ αυτού να προτιμήσουν να απομακρύνουν το μωρό απο το στήθος πριν κοιμηθεί και ακολούθως να το τοποθετήσουν στο κρεβάτι του για ύπνο. Οι συγκεκριμένοι ερευνητές χαρακτηρίζουν μάλιστα την συνήθεια του μωρού να κοιμάται με τη θηλή στο στόμα ως μια από τις συμπεριφορές που διαταράσσουν τον ύπνο του.
Εαν δεν είστε σίγουροι βεβαιωθείτε απλά ότι ο θηλασμός είναι ένας φυσικός τρόπος να βοηθήσετε το παιδί σας να κοιμηθεί αλλά και μέσω αυτού προσφέρετε σημαντική στήριξη στη ανάπτυξη του. Οι γονείς χρειάζεται να γνωρίζουν ότι το μητρικό γάλα το απόγευμα περιέχει περισσότερη τρυπτοφάνη (αμινοξύ που βοηθά τον ύπνο) . H Τρυπτοφάνη συγγενεύει με τη σερετονίνη, μια σπουδαία ορμόνη για την λειτουργία του εγκεφάλου και την ανάπτυξη. Τον πρώτο καιρό της ζωής του μωρού η έκκριση της τρυπτοφάνης οδηγεί στην ανάπτυξη περισσότερων υποδοχέων σερετονίνης (Hibberd, Brooke, Carter, Haug & Harzer, 1981). To μητρικό γάλα επίσης στη διάρκεια της νύχτας περιέχει αμινοξέα που προωθούν την ενίσχυση της σερετονίνης (Delgado, 2006, Goldman, 1983, Lien, 2003). H σερετονίνη βοηθά στην καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου, διατηρεί σε κάποιον την καλή διάθεση και βοηθά στον κύκλο ύπνου-έγερσης (Somer, 2009). Έτσι λαμβάνοντας υπόψη την Τρυπτοφάνη με τις ευρύτερες επιδράσεις της θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τα παιδιά να τους προσφέρεται απογευματινός ή νυχτερινός θηλασμός για λόγους που δεν περιορίζονται μόνο στον ύπνο.

Η άλλη ανησυχία που προκύπτει είναι ότι τα παιδιά όταν κοιμούνται πάνω στο στήθος ή ακόμα και στην αγκαλιά συχνα ξυπνάνε αναζητώντας το ίδιο ακριβώς περιβάλλον στο οποίο εξ αρχής κοιμήθηκαν ( Anders, Halpern & Hua,1992). Αυτό μπορεί να τους οδηγήσει σε κλάμμα όταν ξυπνάνε εφόσον βρίσκονται σε διαφορετικό περιβάλλον όπως πχ στην κούνια τους.
Για τις οικογένειες που κάνουν συγκοίμηση και μητρικό θηλασμό οι γονείς αναφέρουν μειωμένες τέτοιες αντιδράσεις του μωρού τους καθώς εκείνο μαθαίνει να αναζητά το στήθος της μητέρας με το που ξυπνά τη νύχτα και αρχίζει να θηλάζει μόνο του. Αν και τα ξυπνήματα συνέχίζουν να είναι περισσότερα στον κοινό ύπνο, η φυσική αυτή αλληλεπίδραση παρέχει έναν ήρεμο και απλό τρόπο να καθησυχάσετε τα μωρά όταν αυτά ξυπνάνε. Σε αυτή την περίπτωση όταν τα παιδιά είναι αναπτυξιακά έτοιμα μπορείτε να τα βάλετε στο κρεβάτι να κοιμηθούν σχεδόν μιισοκοιμισμένα και αφήνοντας τα να ολοκληρώσουν την διαδικασία ύπνου μόνα τους. Mε τον τρόπο αυτό μπορούν να μειωθούν τα συχνά ξυπνήματα.
“Το παιδί μου κοιμάται μόνο όταν βρίσκομαι μαζί του έξω/περπατώ/το φορώ σε μάρσιπο”.
Δεν θα ήταν πολύ ωραίο εαν τα νεογνά/ βρέφη ήθελαν να κοιμηθούν ακριβώς εκεί που θα θέλαμε και εμείς κάποια μέρα; Μιλώντας σοβαρά θα ήταν πράγματι υπέροχο ωστόσο αυτό δυστυχώς δεν είναι κάτι που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Έχουμε ακούσει πολλές μαμάδες να παραπονιούνται ότι πρέπει να βρίσκονται έξω προκειμένου να κοιμηθεί το παιδί και ενώ ο καιρός δεν βοηθά ή ότι χρειάζεται να περπατούν συνεχώς (μέσα ή έξω)μέχρι να το πάρει ο ύπνος κάτι που δείχνει ότι ο ύπνος στη διάρκεια της ημέρας δεν είναι συνυφασμένος πάντα με ένα διάλειμμα για τη μαμά αλλά μπορεί να μετατραπεί και σε μια δυσάρεστη εμπειρία.

Είναι αξιοσημείωτο ότι τα τρία πράγματα που χρησιμοποιούνται πιο συχνά για ηρεμήσει και να κοιμηθεί ένα παιδί – άγγιγμα, ήχοι,κίνηση- είναι εκείνα που του προσφέρονταν άφθονα όσο βρισκόταν μέσα στην μήτρα της μητέρας του. Μη ξεχνάτε επίσης ότι τα μωρά των ανθρώπων γεννιούνται τουλάχιστον 9 μήνες πιο νωρίς συγκριτικά με άλλα θηλαστικά εξαιτίας του μεγεθους της κεφαλής τους (εαν μεγαλώνανε και άλλο δεν θα μπορούσαν να περάσουν και να βγούν μέσα από τον γεννητικό σωλήνα.; βλ Trevathan 2011) έτσι για 9 περίπου μήνες το σώμα τους χρειάζεται μια “εξωτερική μήτρα”.

Eίναι λοιπόν περίεργο έξω από τη μήτρα να περιμένουν τα ίδια ακριβώς πράγματα για να νανουριστούν; Πιστεύοντας πολύ στην αξία του αγγίγματος γνωρίζουμε ότι η οκυτοκίνη έχει σπουδαίο ρόλο σε συναισθήματα αγάπης, ασφάλειας, ικανοποίησης όλα αυτά τα οποία επιδρούν στην ποιότητα του ύπνου μας ( Unvas-Moberg, 2003). Έτσι δεν είναι δύσκολο να σκεφτούμε ότι τα νεογέννητα που είναι τόσο εξαρτημένα στην επαφή από τους φροντιστές τους απελευθερώνουν οκυτοκίνη δεχόμενοι αυτή την σωματική επαφή και μέσω αυτής είναι πιο πιθανόν να κοιμηθούν και να συνεχίσουν να κοιμούνται.

Παρόμοια συμβαίνει με τον ήχο. Περισσότερη έμφαση δίνεται στη φωνή της μητέρας η οποία είναι οικεία στο παιδί από τότε που βρισκόταν μέσα στη μήτρα. Εαν μάλιστα συνδυάζεται με την αγκαλιά της, τον χτύπο της καρδιάς της, την αναπνοή της όλα αυτά μαζί καταλήγουν ως ένας ‘λευκός ήχος’ που βοηθά το μωρό νιώσει ασφάλεια και να κοιμηθεί. Το ίδιο βέβαια θα μπορούσε να συμβεί με έναν άλλο βασικό φροντιστή, αν πρόσφερε όλα τα παραπάνω.

Όταν αυτό όμως δεν είναι δυνατό η χρήση λευκού ήχου από κάποια συσκευή μπορεί να μπλοκάρει τους πιο σκληρούς ήχους του περιβάλλοντος διατηρώντας εκείνους που είναι πιο ουδέτεροι (σαν να είναι το φόντο) και να βοηθήσουν με αυτό το τρόπο το μωρό να κοιμηθεί πιο εύκολα. Αυτοι οι λευκοί ήχοι που μπορεί να προέρχονται από διάφορες συσκευές εφαρμόζονται με επιτυχία σε κάποια μωρά και κάποιοι γονείς τους επιλέγουν προκειμένου να νανουρίσουν το μωρό τους (Lee& Gay, 2011).

O τρίτος παράγοντας, η κίνηση, προσφερόταν επίσης όπως προειπώθηκε με αφθονία στο μωρό όσο βρισκόταν στην κοιλιά της μητέρας του. Μέσα στη μήτρα το έμβρυο λικνιζόταν μέσα σε ένα υγρό περιβάλλον με ήπιες συχνές ταλαντώσεις . Θυμηθείτε πότε το μωρό σας ήταν ξύπνιο και ιδιαίτερα ενεργητικό; ;Oταν εσείς ξαπλώνατε. Και αυτό γιατί απλά κοιμόταν όταν εσείς βρισκόσασταν σε κίνηση. Οι σύγχρονοι γονείς του δυτικού τρόπου ζωής συχνά στρέφονται στη χρήση του αυτοκινήτου, κάνοντας βόλτα μεσα σε αυτό το μωρό για να κοιμηθεί. H μηχανή του αυτοκινήτου όταν αυτό είναι εν κινήσει σε συνδυασμό με το ειδικό κάθισμα που δημιουργεί μια αίσθηση θαλπωρής φέρνει τα μωρά εύκολα σε μια υπνηλική κατάσταση .

Η ίδια κατάσταση επιτυγχάνεται με την κίνηση του καροτσιού που δίνει τη δυνατότητα στην μητέρα ή στον πατέρα, να βγουν, να κάνουν βόλτα μαζί με το μωρό τους και εκείνο να κοιμηθεί. Το πιο καλό από όλα είναι πιθανότατα το babywearing , το να φοράτε δηλαδή το μωρό πάνω σας με ειδικά σχεδιασμένα μάρσιπο. Με το baby wearing το μωρό σας έχει άμεση επαφή με εσάς, με τον χτύπο της καρδιάς, με τη φωνή σας και μπορείτε να βγείτε έξω έχοντας ελεύθερα χέρια. To babywearing προσφέρει την καλύτερη εκδοχή της “εξωτερικής μήτρας” για να αναπτύξει τον εγκέφαλο του μωρού και το σώμα του με τον καλύτερο τρόπο. Αν είναι κάτι να σας μείνει από αυτά κρατείστε το εξής: Είναι απόλυτα φυσιολογικό για τα μωρά σας να θέλουν να κοιμηθούν με στενή σωματική επαφή με τους φροντιστές τους που δεν συγκρίνεται με κανένα άλλο μέρος ακόμα και αν οι άλλοι το θεωρούν ιδανικό.

Εν κατακλείδει ελπίζουμε να έγινε κατανοητό το γεγονός ότι αυτό που οι γονείς συχνά θεωρούν ως προβληματικό στον ύπνο και χρειάζεται να διορθωθεί είναι φυσιολογικό και αναπτυξιακά κατάλληλο. Παρόλα αυτά γνωρίζουμε ότι πολλοι γονείς συνεχίζουν να προβληματίζονται για τον ύπνο των μωρών τους και για αυτό το λόγο γράφουμε και δημοσιεύουμε τέτοια άρθρα στην προσπάθεια μας να τους βοηθήσουμε. Θα λέγαμε ότι ο κύριος στόχος του άρθρου είναι να γίνει κατανοητό το τι θεωρείται φυσιολογικό στη συμπεριφορά του παιδιού σχετικά με τον ύπνο . Από εκεί και έπειτα εαν η συμπεριφορά αυτή γίνει αποδεκτή από την οικογένεια και δεν δημιουργεί πρόβλημα μπορείτε απλά να χαλαρώσετε καθησυχασμένοι ότι το παιδί σας δεν πρόκειται να πάθει κάτι από αυτές τις αλλαγές ύπνου. Αντί λοιπόν να ακολουθήσετε κάποια πολύ ειδική συμβουλή απλά φροντίστε το μωρό σας να νιώθει ασφαλές όταν κοιμάται δημιουργώντας το κατάλληλο περιβάλλον για εκείνο που θα συμπεριλαμβάνει όλες τις φυσιολογικές συμπεριφορές όπως εξηγήθηκαν. Έπειτα μπορείτε να κάνετε αυτό που ταιριάζει καλύτερα για το παιδί σας.
Continue reading

Advertisements

Μερικές σκέψεις μετά τη μεγάλη νίκη

tsitsipas-1-400x260

Η τεράστια νίκη του Έλληνα τενίστα Τσιτσιπά εναντίον του ‘βασιλιά’  Φεντερερ και τα λόγια που εξέφρασε αργότερα για αυτή την νίκη αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα για τα παιδιά που ξεκινούν τώρα ένα άθλημα αλλά και για τους όλους τους ενήλικες στην καθημερινή ζωή.

Ο νεαρός τενίστας απόλαυσε την νίκη του όσο τίποτε άλλο, βάζοντας τον πήχη ψηλά ωστόσο φθάνοντας εκεί βήμα βήμα, με πολύ προσπάθεια, σπάζοντας τον μεγάλο στόχο σε πολλούς μικρότερους. Μίλησε για την ταπεινότητα που οφείλει να έχει ειδικά από εδώ και στο εξής. Μίλησε για την ανάγκη του να είναι συγκεντρωμένος στο στόχο του και να βλέπει τον κάθε αγώνα διαφορετικά. Μίλησε με μεγάλο σεβασμό και θαυμασμό για τον αντίπαλο του που χρόνια αποτελούσε πρότυπο του. Πάνω από όλα μίλησε για την ικανοποίηση που αντλεί από το παιχνίδι.

Πράγματι, μεταφέροντας τα λόγια του στην καθημερινή ζωή χρειάζεται να έχουμε ένα όραμα, ένα στόχο, ορίζοντας που περίπου θέλουμε να φτάσουμε και έπειτα να βαδίζουμε προς τα εκεί κατακτώντας μικρότερους καθημερινούς στόχους. Όσο πιο ψηλά φτάνουμε τόσο πιο ταπεινοί χρειάζεται να είμαστε. Η συγκέντρωση μας βοηθά να παραμένουμε προσηλωμένοι σε αυτό που πιστεύουμε ότι είναι καλό για εμάς χωρίς να ξοδευόμαστε αναίτια εδώ και εκεί. Ανεξάρτητα από την έκβαση γεγονότων κάθε τι που ξεκινάμε καλό είναι να το ξεκιναμε πάντα σα να είναι η πρώτη μας φορά. Αν χάσουμε τον σεβασμό προς αυτούς που μας δίδαξαν ή προς τον ‘αντίπαλο’ χάνουμε την αξία μας ως άνθρωποι. Σε ότι κάνουμε δεν έχει τόση σημασία να το κάνουμε πολύ καλά (χωρίς λάθη) όσο να είμαστε καλά με αυτό που κάνουμε.
Και θα κλείσω, ότι η απόλυτη ευτυχία που ένιωσε ο αθλητής βιώνεται μόνο μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις. Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να κοιτάξει τους δικούς του που έκλαιγαν από χαρά καθώς και το κοινό που τον ενθάρρυνε σε όλη του την πορεία. Ότι μικρό ή μεγάλο πετυχαίνουμε το απολαμβάνουμε στο μέγιστο βαθμό μόνο όταν υπάρχουν γύρω μας άνθρωποι που αγαπάμε και εμπιστευόμαστε. Μαζί τους η χαρά μας γίνεται αληθινή γιορτή. Αλλά και το αντίθετο. Αν δεν καταφέρουμε κάτι η απογοήτευση μας μοιράζεται και πάλι μαζί τους και με τη δική τους στήριξη βρίσκουμε το κουράγιο να συνεχίσουμε.

Ο αθλητισμός παραδίδει μαθήματα ζωής ή αλλιώς ο ίδιος αθλητισμός είναι μια μικρογραφία της ζωής.

Ο μητρικός θηλασμός ως μέθοδος πρόληψης της νόσου Αlzheimer

https://www.drsearswellnessinstitute.org/blog/breastfeeding-prevents-alzeheimers

Breastfeeding as Prevention of Alzheimer’s

 

Τα οφέλη του μητρικού θηλασμού είναι πολλά  τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί και δεν σταματούν μόνο την περίοδο που θηλάζει η μητέρα αλλά συνεχίζουν σε βάθος χρόνου. Για αυτό και ο μητρικός θηλασμός θεωρείται επένδυση ζωής για όλη την οικογένεια. Οι ευεργετικές επιδράσεις του μητρικού θηλασμού δεν σταματούν να μας εκπλήσουν καθώς σχεδόν κάθε χρόνο νέες ανακαλύψεις έρχονται από τον χώρο της επιστήμης και προστίθενται στην λίστα των ασθενειών που εμποδίζονται σημαντικά να συμβούν από το θηλασμό.  To 2013 είχαν δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό της νόσου Alzheimer αποτελέσματα έρευνας όπου βρέθηκε συσχέτιση του μητρικού θηλασμού με τη μείωση πιθανότητας εμφάνισης Alzheimer στις γυναίκες,  με εκείνες μάλιστα που έχουν θηλάσει μεγάλο χρονικό διάστημα να επωφελούνται  περισσότερο.  Πρόσφατα, ο γνωστός Αμερικανός παιδίατρος Dr Sears αναφέρεται εντυπωσιασμενος σε ευρήματα μελέτης που κοινοποιεί στην ιστοσελίδα του τα οποία καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το 54% των ασθενών με νόσο Alzheimer  που έλαβαν ένα εκχύλισμα από το γάλα της μητέρας εμφάνισαν κατά μέσο όρο 25% βελτίωση, ενώ μια ομάδα σύγκρισης που δεν έδωσε αυτό το «έξυπνο φάρμακο» της μαμάς έδειξε συνεχιζόμενη επιδείνωση της νόσου του Αλτσχάιμερ. Ο Dr Sears σχολιάζει ότι  όσα χρόνια ασκεί την ιατρική, τόσο περισσότερο  εκπλήσεται το πώς η επιστήμη και η κοινή λογική τελικά συνδυάζονται.

Στο πρόγραμμα που δημιούργησε ο ίδιος “Prime-Time Health”, οι συνεργάτες του Dr. Sears Wellness Institute διδάσκονται να κάνουν την επιστήμη απλή και αλησμόνητη. Η νόσος του Alzheimer, σύμφωνα με τον παιδίατρο αποτελεί με απλά λόγια ένα πρόβλημα συλλογής ‘σκουπιδιών’. Η σταδιακή συσσώρευση “σκουπιδιών” (παλιές φθαρμένες πρωτεΐνες που ονομάζονται αμυλοειδές και ταυ) δημιουργεί και καταστρέφει τον εγκεφαλικό ιστό. Μια θεραπευτική πρωτεΐνη που ονομάζεται πολυπεπτίδιο προλίνης που βρίσκεται στο πρωτόγαλα φαίνεται να είναι υπεύθυνη για τη μείωση αυτής της συσσώρευσης απορριμμάτων και τη μείωση της προκύπτουσας νευρικής βλάβης. Έτσι, η πρόληψη, ακόμη και η αντιστροφή (ισχυρίζεται ότι μπορούν να συμβούν και τα δύο), στοχεύει στη μείωση της συσσώρευσης σκουπιδιών και στην αύξηση της αφαίρεσης απορριμμάτων.

Περαιτέρω έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση είναι σίγουρα αναγκαία ενώ όσοι υποστηρίζουμε και προωθούμε το μητρικό θηλασμό συνεχίζουμε να παρακολουθούμε με αμείωτο ενδιαφέρον τα πολύ ενθαρρυντικά ευρήματα μελετών που έρχονται από διάφορες γωνιές του κόσμου.

 

Μέσα από τα μάτια των παιδιών

 

children-lucid-dream

Όταν ήμουν παιδί θυμάμαι ότι είχα μεγάλη περιέργεια για το πως είναι να είσαι μεγάλος, να πηγαίνεις δουλειά, να οδηγάς αυτοκίνητο και να κάνεις γενικά πράγματα που κάνουν οι μεγάλοι. Συχνά θυμάμαι τους γονείς μου αλλά και άλλους συγγενείς να σχολιάζουν σχεδόν με ζήλια την παιδική μας ανεμελιά σε σύγκριση με τη δική τους επιβαρυμένη καθημερινότητα και σκεφτόμουν σε τι βαθμό ήταν αυτό αληθινό. Ακούγοντας για παράδειγμα από εκείνους ότι ως παιδί μοναδική μου έγνοια ήταν  το παιχνίδι και καλά έκανα διότι μετά ξεκινάνε οι ευθύνες και τα βάσανα προβληματιζόμουν αλλά και θύμωνα καθώς πίστευα ότι και εγώ είχα τις σκοτούρες μου και αμφέβαλα κατά πόσο οι δικές τους σκοτούρες ξεπερνούσαν τις δικές μου.

Φαίνεται κάπως αστείο και ασήμαντο καθώς οι περισσότεροι ενήλικες απευθυνόμενοι στα παιδιά χαριτολογώντας θα πούνε ανάλογες κουβέντες που δεν είναι όμως και τόσο αθώες, τουλάχιστον δεν ήτανε για μένα καθώς περίμενα μια πιο σοβαρή προσέγγιση σε αυτό που περνούσα ότι και να ήταν αυτό. Με άλλα λόγια ως παιδί η σκέψη μου ήταν ότι μπορεί οι μεγάλοι να έχουν  προβλήματα που από ότι λένε κάποια από αυτά είναι σοβαρά αλλά και η δική μου διάθεση ήταν εξίσου σημαντική και ήταν άδικο να υποτιμάται το δικό μου πρόβλημα που τη δεδομένη χρονική στιγμή μπορεί να ήταν ότι έχασα το αγαπημένο μου κοκαλάκι μαλλιών. Η καθημερινότητα πράγματι είναι γεμάτη υποχρεώσεις που πολλές από αυτές σε μια οικογένεια αφορούν τα παιδιά με συνέπεια οι γονείς να θεωρούν  ότι κάνουν πάρα πολλά πράγματα για εκείνα. Έτσι σε ένα ξέσπασμα του παιδιού που μπορεί να αφορά κάτι όχι σοβαρό για τους μεγάλους πχ μια ζωγραφιά που τσαλακώθηκε, ένας θόρυβος, ένα καπάκι που δεν βρέθηκε, για το παιδί μπορεί να είναι οδυνηρό και να αντιδρά με έναν τέτοιο τρόπο που στα μάτια των ενηλίκων να φαίνεται υπερβολικός και ότι δεν αντιστοιχεί σε ένταση με το συμβάν. Έτσι, συχνά θα ακούσεις γονείς να λένε έκπληκτοι ” Μα πως κάνεις έτσι”, “Δεν είναι τίποτα” “Δεν αξίζει να κλαις για αυτό” και ακόμη χειρότερα να λένε στα αγόρια ” Ολόκληρος άντρας είσαι, μη κλαις”. Η δυσανασχέτηση μάλιστα των γονιών γίνεται πιο έντονη σε ένα πλαίσιο που όπως προαναφέρθηκε οι περισσότερες υποθέσεις τρέχουν γύρω από τα παιδιά προκαλώντας  κούραση και εξάντληση της υπομονής τους. Το μόνο ωστόσο που θα προκαλέσει η παραπάνω αντίδραση τους απέναντι στο παιδί, θα είναι να επιδεινωθεί ο πόνος και το αίσθημα αδικίας του, αφού εκείνο θα νιώθει ότι βιώνει κάτι τραγικό και επιπλέον οι γονείς του, τα σημαντικά πρόσωπα της ζωής του, δεν φαίνεται καν να το καταλαβαίνουν ή ακόμα χειρότερα το επιπλήττουν.

Οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας αποτελούν εξαιρετικό υλικό για την περίοδο που γινόμαστε γονείς καθώς αναβιώνοντας συναισθήματα και  σκέψεις εκείνης της περιόδου μας βοηθά να έρθουμε λίγο πιο κοντά στα παιδιά μας, να τα κατανοήσουμε καλύτερα και να τα αντιμετωπίσουμε με ενσυναίσθηση και σεβασμό.

Από τις μεγαλύτερες ανάγκες τους παιδιού πέρα από την αγάπη είναι η ανάγκη για αναγνώριση. Η ανάγκη του να εισακουστεί, να επιβραβευτεί, να νιώσει ότι είναι ένα παιδί που αξίζει, με ξεχωριστές ικανότητες που θα νιώθει όμορφα για τον εαυτό του γιατί πρώτα οι γονείς του θα το κοιτάνε και θα  του μιλάνε όμορφα. Και όταν νιώθει άσχημα, πάλι μέσα από αυτούς θα λύσει τα επώδυνα συναισθήματα και θα αποκαταστήσει τη “ζημιά” χωρίς να αισθάνεται ένοχο που νιώθει έτσι αλλά αντίθετα θα νιώθει ανακουφισμένο που στεναχωριέται, θυμώνει και μπορεί να το εκφράζει χωρίς καμιά επίκριση.

Οι καλύτερες λοιπόν  συμβουλές έρχονται από ένα παιδί που τώρα μπορεί να έγινε ενήλικας αλλά δεν παύει να θυμάται πως είναι να είσαι παιδί, να σκέφτεσαι και να νιώθεις σαν παιδί.

Όταν μου μιλάτε θέλω να μου μιλάτε πάντα όμορφα. Ναι πάντα!

 

Όταν κλαίω δυνατά δεν θέλω να βιαστείτε να μου πείτε να σωπάσω γιατί ξεσήκωσα τον τόπο αλλά να με ρωτήσετε τι έχω.

 

Συνήθως αντιδρώ χειρότερα όταν μου φωνάζετε ή με διατάζετε.

 

Ακούω καλύτερα και συμμορφώνομαι στη μία φορά, στις πολλές μπλοκάρω. Έτσι αν μου πείτε δέκα φορές συνεχόμενα να βάλω τα παππούτσια μου πιθανόν να μη τα βάλω καθόλου.

 

Όταν σας αντιμιλάω μη το παίρνετε προσωπικά. Απλά εκφράζω τη γνώμη μου που πολλές φορές είναι διαφορετική από τη δική σας. Ίσως τότε να χρειάζομαι περισσότερο μια αγκαλιά.

 

Όταν φέρομαι άσχημα μη βιαστείτε να με βάλετε τιμωρία, συνήθως είμαι στεναχωρημένος-η, βοηθείστε με να το εκφράσω, να το μοιραστώ μαζί σας.

 

Κάποιες φορές με βοηθάτε περισσότερο με το να με ακούτε παρά με το να με συμβουλεύετε.

 

Νομίζω ότι τα καταφέρνω καλά, εμπιστευτείτε με.

 

Μεγαλώνω όμορφα και νιώθω καλά με μένα επειδή με αγαπάτε πολύ. Χαρίστε μου άφθονες αγκαλιές και φιλιά χωρίς να φοβάστε ότι θα με κακομάθετε.

Mε τα μάτια ανοιχτά

20246090_157639961475494_301967964209803362_n

 

Χτες σκεφτόμουν να πάω θερινό σινεμά μιας και φέτος το καλοκαίρι δεν το είχα επισκεφθεί και ούτε είχα κοιτάξει ιδιαίτερα τις ταινίες. Εφόσον όμως έχω την τύχη να είναι ακριβώς δίπλα στο σπίτι μου πήρα γρήγορα την απόφαση χωρίς να με προλάβουν οι σκέψεις αναβολής και το δελεαστικό μαξιλάρι του κρεβατιού μου. Έριξα μια γρήγορη ματιά στο πρόγραμμα των ταινιών, διάβασα τον τίτλο της τρέχουσας ταινίας, διέκρινα ότι είχε αποσπάσει κάποια βραβεία και κλείνοντας την πόρτα πίσω μου συγκράτησα μόνο το πρόσωπο της κοπέλας. Ένα πρόσωπο καθαρό, φρέσκο, γεμάτο χαμόγελο, που πρόδιδε μόνο νιότη και ξεγνοιασιά.

Πρόκειται για μια τυνησιακή ταινία που περιγραφόταν ως νεανικό μελωδικό δράμα. Δεν ήμουν προετοιμασμένη να μελαγχολήσω βραδιάτικα στην πρώτη ταινία του καλοκαιριού αλλά ήταν ήδη αργά για να αλλάξω γνώμη. Έδωσα βιαστικά τα 5 ευρώ και προχώρησα στην σκοτεινή αίθουσα του θερινού κινηματογράφου ενώ η ταινία ήταν σε εξέλιξη. Είχα καθυστερήσει  λίγο και μέχρι να μπω στο νόημα της ταινίας έπιασα τον εαυτό μου να απολαμβάνει το κάθισμα μαζί με το γλυκόηχο αραβικό κομμάτι που έβγαινε από  την μελωδική κοριτσίστικη φωνή της πρωταγωνίστριας. Ένα κορίτσι σαν αυτά που βλέπουμε καθημερινά ανάμεσα μας σε μεγάλες παρέες που τραντάζονται από τα γέλια.  Έτσι και αυτή ήταν σε ένα περιβάλλον που θύμιζε πολύ τα φοιτητικά στέκια της Θεσσαλονίκης τύπου Μπιτ Μπαζάρ που είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στη νοελαία αλλά και το παλιότερο καφενείο Majestic στην παραλία όπου οι νέοι μπλέκονταν με τους γηραιότερους. Η μουσική ήταν μια αυθόρμητη, φυσική έκφραση μιας παρέας νεαρών στην Τύνιδα που ονειρεύονταν, εκφράζονταν, διασκέδαζαν και ταυτόχρονα μέσω αυτής ήθελαν να διαμαρτυρηθούν. Παράλληλα όμως με την ανάγκη έκφραση τους μέσω της μουσικής διακρινόταν και ο ενδοιασμός τους για το όριο που είχε αυτή η ελευθερία έκφρασης. Μπορούσαν να πουν όποιο τραγούδι τους άρεσε; Η συναυλία θα γινόταν; Θα μπορούσαν να διαφημιστούν ή να επικοινωνήσουν στο facebook;

Η Φάρα, ένα κορίτσι 18χρονο φαινόταν να μην αντιλαμβάβεται αυτούς τους φραγμούς. Σε όλη την διάρκεια της ταινίας ξεχείλιζε από νιότη, αυθορμητισμό και τόλμη που τη ζήλευες. Σε όλη εκτός από το τέλος που της τα πήραν όλα, μην αφήνοντας της ίχνος ονείρου για το μέλλον, έτσι  για να την ‘ηρεμήσουν’ όπως είχαν πει προειδοποιητικά στη μάνα της. Και έπειτα την επέστρεψαν άδεια, αφού πρώτα είχαν βεβαιωθεί ότι ένας 18χρονος άγγελος δεν θα αποτελεί πλέον απειλή στην βαθιά συντηρητική και θεοκρατούμενη κοινωνία. Η μάνα της που φαίνεται να είχε την ίδια μοίρα με την κόρη της διαγράφει μια πορεία πλάι της αρχικά ως μάνα που εμπιστεύεται αλλά ανησυχεί, έπειτα από φόβο μετατρέπεται σε μάνα- δυνάστη, ενώ στη μέση της ταινίας θα μαλακώσει αλλά θα δεν θα ησυχάσει. Κάποια στιγμή όμως θα κοντοσταθεί να τη θαυμάσει που τραγουδά και τολμά βλέποντας στο πρόσωπο της τον παλιό της εαυτό  και την κλεμμένη της νιότη. Και όσο πλησιάζει η ταινία στο τέλος της η υπέροχη αυτή μάνα σαν ηρωίδα τραγωδίας θα αγκαλιάσει σφιχτά το κορίτσι της, θα μαζέψει τα σκόρπια κομμάτια της  και όπως έκανε και η ίδια κάποτε για να επιβιώσει θα της σιγοψυθιρίσει το σκοπό ενός τραγουδιού και θα την καλέσει να κάνει και εκείνη το ίδιο. Και θα της πει ξανά και ξανά  “συνέχισε”.

Οι τίτλοι τέλους της ταινίας συνοδεύονται από την γνώριμη πλέον μουσική της ταινίας που αποτελεί ένα πάντρεμα της ροκ με την παραδοσιακή και η μελωδία της με ακολουθεί μέχρι να φτάσω στο δρόμο για να χαθεί στην πολύβουη παραλία, στους δικούς μας γνώριμους ήχους όπως μπαλαρίνα, αυτοκινητάκια, τσιρίδες παιδιών, γαβγίσματα σκυλιών, κορναρίσματα και πολλά άλλα. Αυτή τη φορά θα νιώσω καλά όμως με αυτούς τους ήχους.  Γιατί είναι η δική μου οικεία καθημερινότητα μέσα στην οποία κάνω το επάγγελμα που διάλεξα, πηγαίνω να διασκεδάσω στα μέρη που θέλω και μπορώ να γράψω στο blog ή σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς να λογοκριθώ. Ακόμα… Και εύχομαι να μην αλλάξει ποτέ αυτό αλλά δυστυχώς η ελευθερία λόγου και βούλησης δεν είναι καθόλου αυτονόητη και δεδομένη.

Ακούμε; Ακούμε!

img_3193

Στο νηπιαγωγείο που πάει ο μεγάλος μου γιος τους δόθηκε μεταξύ άλλων μια οδηγία την οποία αποστήθισε με καμάρι και ήθελε να την έχουμε και στο σπίτι γραπτώς. Η οδηγία έχει ως εξής:

‘Περιμένουμε την σειρά μας να μιλήσουμε και ακούμε αυτόν που μιλάει.’

Πόση μεγάλη αλήθεια και δύναμη κρύβεται σε αυτή την πρόταση. Παρατηρώντας εμάς τους ενήλικες φαίνεται ότι έχουμε  αποτύχει παταγωδώς να υιοθετήσουμε στην πράξη την υπομονή που χρειάζεται για να πάρουμε τον λόγο καθώς και την ενεργητική ακρόαση που προυποθέτει αποδοχή και ενσυναίσθηση εκείνου που μιλάει. Το σύνηθες είναι να ακούμε τον άλλον επιφανειακά έχοντας περισσότερο στραμμένη την προσοχή μας σε αυτό που εμείς θέλουμε να πούμε που συχνά θα είναι ένας αντίλογος ή μια διόρθωση ή απλά κάτι να συμπληρώσουμε. Δυσκολευόμαστε να αφήσουμε τον άλλον να πει αυτό που έχει να πει και εμείς απλά σιωπώντας να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε. Μόνο να κατανοήσουμε χωρίς πάντα να χρειάζεται να προσθέσουμε κάτι το οποίο θα έχει την δική μας ερμηνεία και θα αποδώσει τα δικά μας συναισθήματα.

Με διάθεση αυτοκριτικής παραθέτω το ακόλουθο παράδειγμα όπου ο μικρότερος τρίχρονος γιος μου σε ανυποψίαστο χρόνο εκφράζει με ουδέτερο ύφος την στάση ενός συμμαθητή του στον παιδικό ο οποίος δεν φαίνεται να πολυαρέσει πλέον την παρέα του. Χαρακτηριστικά αναφέρει ” Μαμά ο Γ. δεν με κάνει άλλο παρέα, μάλλον με βαριέται”. Πρόκειται για μια  μοναδική ευκαιρία που μου προσφέρει εκείνη την στιγμή το παιδί για τον τρόπο που σκέφτεται και αυτοκαθορίζεται. Θα μπορούσα να του δώσω όσο χρόνο ήθελε (στο αμάξι ήμασταν και οδηγούσα) επιτρέποντας του να συνεχίσει εαν ήθελε να συνεχίσει να μιλάει ή εαν δεν το έκανε να τον ρωτήσω γιατί πιστεύει ότι ο φίλος του τον βαριέται.Πρόκειται για τις πρώτες πεποιθήσεις του παιδιού για τον εαυτό του, αυτές που διαμορφώνουν όχι μόνο την εικόνα που έχει το ίδιο για τον εαυτό του αλλά και για τους άλλους και για το μέλλον του. Αντ’αυτού εγώ η Ελληνίδα, παρορμητική ,κουκουβάγια,μάνα πρότρεξα να πω “Ποιος σε βαριέται εσένα παιδί μου, εσύ που είσαι μεσ’ το χαμόγελο και στη γλύκα, εσύ που μπλα μπλα…” Και πολύ γρήγορα ακολούθησε η σκέψη μου ‘ κάτσε τώρα να δούμε που θα παρκάρω’.

Πάει η ευκαιρία!

Από την άλλη κλείνοντας αισιόδοξα ποτέ δεν είναι αργά. Σε ευκαιρία που μου δόθηκε άλλη φορά τυχαία σε μια συζήτηση που αναφέρθηκε το όνομα του συμμαθητή του τον ρώτησα εαν εξακολουθούσε να πιστεύει ότι ο συμμαθητής του τον βαριόταν. Και η απάντηση ήρθε αφοπλιστικά. “Όχι εντάξει την άλλη μέρα με είπε γεια”.

Για αρχή…

Μετά από χρόνια σπουδών – Μαιευτική-Ψυχολογία-Μεταπτυχιακό, πιστοποίηση ως  σύμβουλος γαλουχίας – έγινα μαμά δύο αγοριών και προσπαθώ να εφαρμόσω στον εαυτό μου και στην οικογένεια μου ότι έμαθα από τις επιστήμες και από τη ζωή. Όχι πάντα με επιτυχία αλλά με συνεχή προσπάθεια, αγάπη και ανοιχτή ματιά προς τη ζωή και τους ανθρώπους.

Σε αυτή τη φάση της ζωής μου νιώθω την ανάγκη να γράφω τις σκέψεις μου που αφορούν την καθημερινότητα μας στην ελληνική πραγματικότητα όπως την βιώνω εγώ και η οικογένεια μου. Επίσης με ενδιαφέρει να αναζητώ την έγκυρη και τεκμηριωμένη γνώση στο επιστημονικό πεδίο που αφορά την Ψυχολογία και την Μαιευτική και έπειτα να γράφω κριτικά ή ερμηνευτικά σχόλια σε κείμενα διαφόρων συγγραφέων. Εαν λοιπόν περιπλανιέστε στο αχανές διαδίκτυο και βρεθείτε τυχαία σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να κάνετε μια στάση διαβάζοντας κάτι που μπορεί να σας ταιριάξει, να σας ωφελήσει ή και να σας βρεί αντίθετους. Όπως σε όλα στη ζωή εαν νιώθετε ότι σας ταιριάζει το κρατάτε αν όχι το προσπερνάτε.

Σας καλωσορίζω λοιπόν στο blog μου και θα χαρώ να μου στείλετε θέματα που σας ενδιαφέρουν να τα αναλύσουμε.